این مجموعه صرفا جهت کسب اطلاعات پیرامون حوزه های مربوطه بوده، از تصمیم گیری مستقل خودداری کرده و در صورت ابهام از نظرات پزشک معالج خود بهره مند گردید.

اسهال

نقش ميكروب هاي روده در سلامت بيماري

دستگاه گوارش شامل : مري ، معده ، روده باريك و روده بزرگ مي باشد . طول دستگاه گوارش در بالغين 5-9 متر است حدود 1018 باكتري شامل 500 نوع ميكروب در روده باريك و روده بزرگ حضور دارند . به طور طبيعي اين باكتري ها فقط در داخل روده ها بوده و به سلول هاي پوششي روده ها نمي چسبند . ميكروب هاي روده در تنظيم پاسخ هاي ايمني ، ساختن ويتامين ها و متابوليسم مواد غذايي نقش دارند . آسيب جدار روده ها ، اختلال سيستم ايمني . يا استعدادهاي ژنتيكي كه منجر به چسبيدن ميكروب ها به جدار روده مي گردند . زمينه را براي بيماري زايي ميكروب هايي كه در حالت عادي بي آزار هستند فراهم مي كند و منجر به بروز بيماريهاي التهابي روده اكوليت زخمي روده بزرگ ، بيماري كرون ، يا عملكردي روده ها ، سندروم روده تحريك پذير  ، اسهال و حتي چاقي مي گردد .

اسهال

به كاهش قوام مدفوع و يا افزايش دفعات دفع مدفوع اطلاق مي شود. در شيرخواران 3-10 بار مدفوع در شبانه روز طبيعي است و با افزايش سن دفعات دفع به 3 بار در هفته تا 3 بار در روز دربالغين محدود مي شود .60-70% علل اسهال حاد كودكان ويروسي مي باشد. جبران مايعات از دست رفته اصل درمان اسهال مي باشد و معمولا نيازي به تست آزمايشگاهي ، مصرف آنتي بيوتيك يا درمان هاي محدود كننده اسهال وجود ندارد . امروزه با در دسترس بودن مايعات جبران كننده خوراكي (ORS) انتظار مي رود مرگ و مير ناشي از اسهال هاي حاد به ويژه در كودكان در حد پائيني باشد . اما اسهال حاد هنوز دومين علت مرگ و مير كودكان است و 18 % از 6/10 ميليون در سال مرگ كودكان زير 5 سال را شامل مي شود . در كشورهاي در حال توسعه در كودكان زير 5 سال به طور متوسط سه بار اسهال حاد براي هر كودك در سال گزارش مي شود . جايگزيني سريع مايعات بهترين توصيه است و در مواردي كه اسهال شديد و يا همراه با استفراغ باشد جايگزيني مايعات از طريق رگ كاربرد دارد .

شستشوي دست ها با آب و صابون به ويژه قبل از مصرف غذا و پس از رفتن به دستشويي تغذيه با شير مادر بهداشت آب و مواد غذايي از موارد مهم پيش گيري كننده از اسهال هاي حاد مي باشد .

اسهال حاد بالغين اكثرا در طي سفر به مناطق با بهداشت سطح پايين رخ مي دهد شايع ترين علت اسهال هاي مسافرتي آلودگي آب و مواد غذايي با ميكروب ها مي باشد . اكثرموارد اسهال هاي مسافرتي خفيف بوده و احتياج به آنتي بيوتيك ندارند در مواردي كه اسهال شديد يا خوني است علاوه بر جبران دقيق مايعات از دست رفته بررسي آزمايشگاهي و مصرف دارو لازم مي شود .

اسهال مزمن دلايل متعددي دارد و با توجه به علايم همراه بررسي هاي تخصصي نياز دارد . مراجعه به متخصص گوارش براي تشخيص و درمان اسهال مزمن( اسهالي كه بيش از 2 هفته طول بكشد ) توصيه مي شودشايع ترين علت اسهال مزمن در بالغين سندروم روده تحريك پذير مي باشد . سندروم روده تحريك پذير با دردهاي شكمي ، تغيير اجابت مزاج (اسهال يا يبوست يا هر دو ) نفخ شكمي و حتي علايم خارج از دستگاه گوارش مشخص مي گردد . برخي اوقات اسهال علامت اصلي سندروم روده تحريك پذير مي باشد .

مطالعات اخير نشان مي دهد سندروم روده تحريك پذير مي تواند به دنبال عفونت هاي دستگاه گوارش ظاهر گردد . نحوه تعامل مركز كنترل روده ها در مغز و ميكروب هاي روده اي در سندروم روده تحريك پذير تاثير دارد. كنترل سندروم روده تحريك پذير و بيماري هاي التهاب/روده ای توسط متخصص گوارش انجام  مي كيرد و در صورت لزوم داروهاي موثر بر باكتري عاي روده اي به طور موقت توصيه مي گردد.

نكات مهم در پيشگيري و در مان اسهال

1-   رعايت بهداشت فردي (شستشوي دستها قبل اتز غذا و بعد از توالت با آب و صابون )

2-   بهداشت محيط

3-   بهداشت غذا

4-   تغذيه كودكان با شير مادر

5-   جبران سريع و دقيق مايعات از دست رفته در اسهال

6-   تاكيد بر مصرف مايعات خوراكي (ORS) در اسهال هاي خفيف تا متوسط

7-   عدم استفاده از آنتي بيوتيك در اسهال هاي ويروسي

8-   مرجعه به پزشك متخصص در اسهال مزمن